Formele wetten

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

De wetten die door regering en Staten-Generaal tot stand worden gebracht, heten formele wetten. Dit ter onderscheiding van het begrip materiële wetten. Formele wetten zijn het product van samenwerking van regering en StatenGeneraal. Met het begrip flexplek huren maastricht materiële wetten wordt aangeduid dat het gaat om algemeen verbindende voorschriften, ongeacht door welk orgaan deze wetten zijn vastgesteld. Welke organen buiten regering en Staten-Generaal bevoegd zijn om wetten uit te vaardigen, komt aan de orde in subparagraaf 2.5.1.
De begrippen ‘materiële’ en ‘formele’ wetten kunnen, zoals eerder gezegd, als volgt worden gecombineerd: 1 Materiële wetten die tevens formele wetten zijn. Dit zijn wetten gemaakt door regering en Staten-Generaal, die tevens algemeen verbindende voorschriften bevatten, zoals het Wetboek van Strafrecht, de Wet milieubeheer en de Woningwet. 2 Materiële wetten die niet tevens wetten in formele zin zijn. Dit zijn wetten afkomstig van andere organen dan de regering en flexplek huren breda Staten-Generaal, die tevens algemeen verbindende voorschriften bevatten, zoals de algemene plaatselijke verordening van de gemeente. 3 Formele wetten die niet tevens wetten in materiële zin zijn. Dit zijn wetten die gemaakt worden door regering en Staten-Generaal, maar geen algemeen verbindende voorschriften bevatten, zoals de begrotingswetten.
Naast de materiële en formele wetten zijn er de organieke wetten. Hiermee wordt bedoeld: door de Grondwet geëiste wetten. Op diverse plaatsen schrijft de Grondwet voor dat de wetgever wetten tot stand brengt.
• Voorbeeld Zo bepaalt bijvoorbeeld art. 1 32 Gw het volgende: de wet regelt de inrichting van provincies en gemeenten, alsmede de samenstelling en bevoegdheid van hun besturen. De wetten die de Grondwet hier verlangt zijn de Gemeentewet en de Provinciewet.
42 2 Staatsrecht algemeen
Wetten en regelingen komen via formele procedures tot stand en bestrijken alle een eigen rechtsgebied. Voor de praktijk is het van belang om te weten hoe de verschillende wetten en regelingen zich tot elkaar verhouden.
Totstandkoming wet- en regelgeving De procedure voor de totstandkoming van regelgeving hangt af van de soort wet of regeling, met andere woorden van welke instantie deze afkomstig is. De meeste wetten komen op initiatief van de regering tot stand. De Tweede Kamer heeft echter ook het recht om met wetsvoorstellen te komen. Voor wijziging van de Grondwet geldt een flexplek huren amsterdam verzwaarde procedure. Lagere regelingen dan een wet, zoals de AMvB, Koninklijke besluiten, ministeriële verordeningen en wetgeving van lagere overheden, kennen hun eigen procedure.
We tsontwerp De wijze van totstandkoming van een wet, waarbij het initiatief van de regering uitgaat, kan globaal als volgt worden omschreven, een en ander conform art. 82 t/m 88 Gw: 1 Een ministerie bereidt een wetsontwerp voor op een beleidsterrein waarvoor zij verantwoordelijk is, en voorziet dit van een toelichting genoemd ‘memorie van toelichting’. De desbetreffende vakminister brengt dit ontwerp ter besluitvorming in de ministerraad. (Op grond van het Reglement van Orde voor de flexplek huren haarlem vergaderingen van de ministerraad behoort de ministerraad te beslissen over elk wetsontwerp.) Wanneer deze met het ontwerp akkoord gaat, wordt het met koninklijke machtiging aan de Raad van State gezonden met het verzoek om advies. 2 De Raad van State brengt advies uit aan de Kroon. Dit advies is niet openbaar. Ervan uitgaande dat dit advies positief is, wordt het ontwerp vervolgens met memorie van toelichting ingediend bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal.

De uitkomsten en eventualiteiten

Een arts, en mogelijk een adviseur van de president, zou zonder informatie te vertekenen of achter te houden de beslissing van de patiënt of de president kunnen beïnvloeden uitsluitend door de uitkomsten en eventualiteiten in een bepaald kader te plaatsen. Formuleringseffecten flexplek huren maastricht kunnen zich onbedoeld voordoen, zonder dat iemand zich bewust is van het effect van het kader op de uiteindelijke beslissing. Ze kunnen ook welbewust worden toegepast om de relatieve aantrekkelijkheid van opties te manipuleren. Thaler (1980) heeft bijvoorbeeld opgemerkt dat lobbyisten voor de creditcardindustrie erop aandrongen dat prijsverschillen tussen aankopen met contant geld en met een creditcard zouden worden aangeduid als kortingen op contante betaling en niet als een opslag voor betaling met een creditcard. De twee formuleringen kaderen het prijsverschil in als een winst of een verlies door impliciet ofwel de lagere, ofwel de hogere prijs als normaal aan te duiden. Omdat verliezen meer indruk maken dan winsten, zullen flexplek huren breda consumenten minder gauw een toeslag accepteren dan afzien van een korting. Zoals te verwachten valt, komen pogingen om het kader te beïnvloeden op de markt en in de politieke arena algemeen voor. De beoordeling van uitkomsten is ontvankelijk voor formuleringseffecten vanwege het niet-lineaire karakter van de waardefunctie en de neiging van mensen om opties te beoordelen met betrekking tot het referentiepunt dat door de formulering van het probleem wordt gesuggereerd of geïmpliceerd. Het verdient aandacht dat mensen in
andere contexten gelijkwaardige boodschappen automatisch in dezelfde representatie overzetten. Onderzoek naar taalbegrip wijst erop dat mensen veel van wat ze horen, snel hercoderen in een abstracte representatie die niet langer onderscheidt of het idee in een flexplek huren amsterdam actieve of een passieve vorm werd uitgedrukt, en datgene wat feitelijk gezegd werd, niet langer onderscheidt van wat geïmpliceerd of verondersteld werd (Clark en Clark, 1977). Helaas is de mentale machinerie die deze operaties geluidloos en moeiteloos uitvoert, niet in staat om de twee versies van het volksgezondheidsprobleem of de cijfers over mortaliteit en overleven in een gemeenschappelijke abstracte vorm te hercoderen.
Transacties en ruilhandelingen Onze analyse van inkadering en van waarde kan worden uitgebreid naar keuzen tussen opties met een veelheid van attributen, zoals de aanvaardbaarheid van een transactie of een ruil. In onze voorstelling stelt iemand die een optie met meerdere attributen wil beoordelen, een mentale rekening op die de voor- en nadelen van deze optie specificeert, met betrekking tot een referentietoestand met meerdere attributen. De totale waarde van een optie wordt gegeven door het evenwicht tussen de voor- en nadelen met betrekking tot de referentietoestand. Een optie is dan aanvaardbaar als de waarde van de voordelen de waarde van de nadelen overtreft. Deze analyse veronderstelt flexplek huren haarlem een psychologische – maar geen fysieke – scheidbaarheid van voor- en nadelen. Het model legt geen beperkingen op aan de manier waarop afzonderlijke attributen gecombineerd worden voor de vorming van overkoepelende maten van voor- en nadeel, maar legt aan deze maten wel veronderstellingen op over concaviteit en afkeer van verlies.

Instanties uit het geheugen

Behalve bekendheid zijn er andere factoren, zoals opvallendheid, die invloed hebben op het gemak waarmee instanties uit het geheugen kunnen worden opgediept. Zo zal de invloed van het zien van een brandend huis meer invloed hebben op de subjectief flexplek huren maastricht ervaren kans op dergelijke voorvallen dan het lezen van een berichqe in de lokale krant. Bovendien zullen recente gebeurtenissen sneller in iemands gedachten opkomen dan gebeurtenissen uit een verder verleden. Het is een bekend gegeven dat de subjectief ervaren kans op verkeersongelukken tijdelijk groter wordt nadat men langs de kant van de weg een autowrak heeft zien liggen. Biases door de effectiviteit van een zoekset. Stel, we selecteren flexplek huren breda een willekeurig woord (van drie letters of meer) uit een Engelse tekst. Is de kans groter dat het woord met een r begint of dat r de derde letter is? Mensen benaderen dit probleem door te denken aan woorden die beginnen met r (raad) en woorden die r als derde letter hebben (car). Vervolgens maken ze een inschatting van de relatieve frequentie aan de hand van het gemak waarmee ze woorden van beide typen konden bedenken. Omdat het gemakkelijker is om woorden te bedenken die met een bepaalde letter beginnen, achten veel mensen woorden die met een bepaalde medeklinker beginnen talrijker dan woorden waarin dezelfde medeklinker in de derde positie voorkomt. Dit gebeurt zelfs met medeklinkers die vaker voorkomen op de derde positie dan op de eerste, zoals r of k.’5 Verschillende taken vereisen verschillende zoeksets. Stel, u wordt gevraagd de frequentie in te schatten waarmee abstracte (thought, love) en concrete begrippen (door, water) in geschreven Engels voorkomen. Een natuurlijke flexplek huren amsterdam manier om deze vraag te beantwoorden is om te zoeken naar contexten waarin het woord kan voorkomen. Het lijkt gemakkelijker om te denken aan contexten waarin een abstract begrip voorkomt (love in romantische verhalen) dan om contexten te verzinnen waarin een concreet begrip is opgenomen. Als de frequentie van woorden wordt ingeschat aan de hand van de beschikbaarheid van contexten waarin ze voorkomen, zullen abstracte begrippen relatief talrijker worden geacht dan concrete woorden. Deze bias flexplek huren haarlem is waargenomen in een recent onderzoek, ‘6 dat aantoonde dat de ingeschatte frequentie van abstracte woorden hoger werd ingeschat dan de frequentie van concrete woorden, terwijl beide even vaak voorkwamen. Abstracte woorden zouden ook in meer verschillende contexten voorkomen dan concrete woorden.

Ons feilbare denken

De kwestie welk van de twee zelven het meest van belang is, is niet alleen een vraag voor filosofen; zij heeft implicaties voor beleid op verschillende terreinen, met name de geneeskunde en de welzijnszorg. Denk aan de investeringen die nodig flexplek huren maastricht zijn voor de behandeling van verschillende aandoeningen zoals blindheid, doofheid en nierfalen. Moeten deze investeringen bepaald worden door de mate waarin mensen deze aandoeningen vrezen? Of door het lijden dat patiënten in werkelijkheid ondergaan? Of moeten ze zich richten op de intensiteit van het verlangen van patiënten om van hun aandoening verlost te worden en op het offer dat ze zich zouden willen getroosten om deze verlossing tot stand te brengen? De classificatie van blindheid of doofheid, of van colostomie en dialyse, zou wel eens kunnen verschillen afhankelijk van het criterium dat voor de ernst van de aandoening wordt toegepast. Er ligt geen gemakkelijke oplossing in het vooruitzicht, maar de kwestie is te belangrijk om verwaarloosd te worden. 1 De mogelijkheid van flexplek huren breda het gebruik van welzijnsmetingen ter ondersteuning van overheidsbeleid heeft in het recente verleden veel aandacht getrokken, zowel in de wetenschappelijke wereld als bij verschillende Europese regeringen. 2 Op dit moment is het denkbaar -terwijl het nog maar enkele jaren geleden ondenkbaar was – dat een index van de hoeveelheid lijden in de samenleving ooit onderdeel zal gaan vormen van de lande lijke statistiek, naast cijfers voor werkloosheid, lichamelijke handicaps en inkomen. Dit project heeft nog een lange weg te gaan.
Econs en Humans In het dagelijks taalgebruik noemen we mensen redelijk als het mogelijk is verstandig met hen te discussiëren, als hun opvattingen doorgaans zijn afgestemd op de werkelijkheid, en als hun voorkeuren overeenkomen met hun belangen en hun waarden. Het woord ‘rationeel’ brengt iets over van sterkere afweging, uitvoeriger berekening en minder warmte, maar in het normale spraakgebruik is een rationele persoon zeker redelijk. Voor economen en flexplek huren amsterdam beslissingstheoretici heeft de term rationeel een heel andere betekenis. De enige toets van rationaliteit is niet of iemands overtuigingen en voorkeuren redelijk zijn, maar of ze onderling consistent zijn. Een rationele persoon mag in spoken geloven zolang al zijn andere overtuigingen met het bestaan van spoken overeenstemmen. Een rationele persoon kan ervoor kiezen om gehaat in plaats van geliefd te worden zolang zijn voorkeuren consistent zijn. Rationaliteit is logische samenhang, redelijk of niet. Aan de hand van deze definitie zijn Econs rationeel, maar er is overweldigend bewijs dat Humans dat niet kunnen zijn. Een Econ zou niet gevoelig zijn voor suggestieve prikkels, voor ‘Wat je ziet is alles wat er is’, voor het gebruik van smalle kaders of het interne gezichtspunt, of voor flexplek huren haarlem omgeslagen voorkeuren, allemaal dingen die Humans niet consequent kunnen vermijden.

Herinneringen

Ik had zelf ook herinneringen aan een gelukkige vroege jeugd waarin ik altijd huilde als mijn moeder me weghaalde van mijn speelgoed om me mee te nemen naar het park, en opnieuw een huilbui kreeg wanneer ze me weghaalde van de schommels en de glijbaan. Mijn verzet tegen onderbreking was een teken dat ik plezier had in waar ik mee bezig was, zowel met mijn speelgoed kantoor huren maastricht thuis als met de speeltuigen in het park. Ik stelde voor dat we het objectieve geluk van Helen op precies dezelfde manier zouden meten als bij het vaststellen van de ervaring van de twee colonoscopiepatiënten, namelijk door de beoordeling van een profiel van het welzijn dat ze tijdens opeenvolgende momenten van haar leven ervoer. Op dit punt volgde ik de methode van Edgeworth met zijn hedonimeter van honderd jaar eerder. In mijn prille enthousiasme voor deze benadering was ik geneigd het terugblikkende zelf van Helen, als een onbetrouwbare getuige van het feitelijke welzijn van haar ervarende zelf, van het onderzoek uit te sluiten. Ik had kantoor huren breda een vermoeden dat deze uitsluiting misschien te ver ging, wat later ook bleek, maar het was een goede start.
Ervaren welzijn Ik bracht een ‘droomteam’ bij elkaar met nog drie andere psychologen met verschillende specialisaties en één econoom, en we gingen met elkaar aan het werk om een meetmethode te ontwikkelen voor het welzijn van het ervarende zelf. 2 Een doorlopende registratie van ervaring was helaas onmogelijk: iemand kan geen normaal leven leiden terwijl hij voortdurend ervaringen rapporteert. Het alternatief dat daar het dichtst bij kwam was sampling van ervaringen, een methode die Csikszentmihalyi had uitgevonden. Sinds het eerste gebruik van deze methode is deze in technisch opzicht verder verfijnd. Sampling van ervaringen wordt nu uitgevoerd door iemands mobiele telefoon op willekeurige kantoor huren amsterdam momenten tijdens de dag een pieptoon of een trilling te laten voortbrengen. De telefoon presenteert dan een kort lijstje vragen over wat de proefpersoon deed en wie ze bij zich had toen ze werd onderbroken. De proefpersoon krijgt ook schalen voorgelegd voor het rapporteren van de intensiteit van verschillende gevoelens: geluk, spanning, woede, bezorgdheid, betrokkenheid, fysieke pijn en andere.3 Sampling van ervaringen is kostbaar en belastend (hoewel minder storend dan de meeste mensen aanvankelijk verwachten; het kantoor huren haarlem beantwoorden van de vragen neemt heel weinig tijd in beslag). Omdat er behoefte was aan een praktischer alternatief, ontwikkelden we een methode die we de Dag Reconstructie Methode (DRM) noemden.

Een grimmige noot

Amos vertelde me over een ervaring die aan dit verhaal een grimmige noot toevoegt. Hij was uitgenodigd voor een lezing bij een groep professionals in de volksgezondheid, de mensen die beslissingen nemen over vaccins en andere programma’s. Hij maakte gebruik van de gelegenheid om hun het probleem van de Aziatische ziekte voor te leggen: de helft van de toehoorders kreeg kantoor huren maastricht de versie met geredde levens voorgelegd en de anderen beantwoordden de vraag over verloren levens. Net als andere mensen waren deze professionals gevoelig voor de kadereffecten. Het is enigszins zorgwekkend dat de functionarissen die beslissingen nemen over de volksgezondheid door een dergelijke oppervlakkige manipulatie beïnvloed kunnen worden, maar we moeten wennen aan het idee dat zelfs belangrijke beslissingen door Systeem r beïnvloed kunnen worden, zo niet bepaald. Nog zorgwekkender is wat er gebeurt als mensen met hun kantoor huren breda inconsistente gedrag geconfronteerd worden: ‘U hebt er in de ene formulering voor gekozen om 200 levens met zekerheid te redden en in de andere voor de gok gekozen in plaats van 400 sterfgevallen te accepteren. Wat is uw beslissing nu u weet dat deze keuzen inconsistent waren?’ Het antwoord is meestal een ongemakkelijke stilte. De intuïties die de oorspronkelijke keuze bepaalden, kwamen voort uit Systeem I en hadden geen sterkere morele basis dan de voorkeur voor het behouden van 20 dollar of de afkeer van het verliezen van 30 dollar. Met zekerheid levens redden is goed, en sterfgevallen zijn slecht. De meeste mensen ontdekken dat hun Systeem 2 er geen eigen morele intuïties op na houdt om deze vraag te beantwoorden. Ik ben de grote kantoor huren amsterdam econoom Thomas Schelling erkentelijk voor mijn lievelingsvoorbeeld van een kadereffect, dat hij beschreven heeft in zijn boek Choice and Consequence.s Schelling schreef zijn boek voordat ons werk over kaders verscheen en kaders vormden niet zijn belangrijkste aandachtspunt. Hij deed verslag van een ervaring bij zijn colleges aan de Kennedy School aan Harvard, waarbij het ging om vrijstelling voor kinderen in het belastingstelsel. Schelling vertelde zijn studenten dat er aan elk kind een standaardvrijstelling wordt toegekend en dat het bedrag van de vrijstelling kantoor huren haarlem onafhankelijk is van het inkomen van de belastingbetaler. Hij vroeg zijn studenten hun mening te geven over het volgende voorstel:
Moet de vrijstelling voor kinderen groter zijn voor rijken dan voor armen?

Het maximum

U bent blootgesteld aan een ziekte waaraan u, als u de ziekte hebt opgelopen, binnen een week zult sterven. De kans dat u de ziekte hebt opgedaan, is 1 op 1000. Er bestaat een vaccin dat alleen werkzaam is voordat er enige symptomen zijn verschenen. Wat is het maximum dat u bereid zou zijn voor dit vaccin te betalen?
De meeste mensen zijn bereid kantoor huren maastricht een hoog maar begrensd bedrag te betalen. Een mogelijke dood onder ogen zien is onaangenaam, maar het risico is klein en het lijkt onredelijk om jezelf te ruïneren om dit risico te vermijden. Kijk nu naar een iets andere versie:
Er zijn vrijwilligers nodig om de hiervoor genoemde ziekte te onderzoeken. Het enige dat vereist wordt, is dat u zich blootstelt aan een kans van 1 op 1000 om de ziekte op te lopen. Wat is het minimum dat u uitbetaald zou willen krijgen om als vrijwilliger aan dit onderzoeksprogramma mee te doen? (U zou het vaccin niet mogen kopen.)
Zoals u misschien zou verwachten, is de vergoeding die respondenten voor hun medewerking aan het onderzoek vragen, veel hoger dan de prijs die kantoor huren breda zij bereid zijn te betalen voor het vaccin. Thaler rapporteerde hierover informeel een verhouding van 50 op r. De uitzonderlijk hoge prijs die voor medewerking gevraagd wordt, weerspiegelt twee kenmerken van dit probleem. In de eerste plaats worden mensen niet geacht hun gezondheid
32. De stand bijhouden 375
te verkopen; deze transactie wordt niet als gerechtvaardigd beschouwd en de onwil om eraan deel te nemen komt tot uitdrukking in een hogere prijs. En wat misschien nog belangrijker is: voor een eventuele slechte afloop zult u zelf verantwoordelijk zijn. U weet dat u, als u op een morgen wakker zou worden met symptomen die erop wijzen dat u spoedig zult sterven, in het tweede geval meer spijt zult voelen dan in het eerste, omdat u het verkopen van uw gezondheid had kunnen afwijzen zonder zelfs maar na te denken over de prijs. U had zich aan de standaardoptie kunnen houden door niets te ondernemen, en nu zal deze contrafeitelijke mogelijkheid u uw hele leven achtervolgen. Ook het eerder besproken kantoor huren amsterdam onderzoek naar reacties van ouders op een mogelijk riskante insecticide bevatte een vraag over de bereidheid om toegenomen risico te accepteren. Aan respondenten werd gevraagd zich voor te stellen dat zij een insecticide gebruikten waarbij het risico van inademing en van vergiftiging van hun kind r 5 op de ro.ooo sprays bedroeg. Aan de ouders werd gevraagd naar de korting die hen ertoe zou brengen om over te gaan op het minder dure (en minder veilige) product. Meer dan twee derde van de ouders in het onderzoek gaf als antwoord dat zij het nieuwe product voor geen enkele prijs zouden kopen! Kennelijk werden ze vervuld van weerzin bij het idee dat ze de veiligheid van hun kind voor geld zouden inruilen. De minderheid die wel een acceptabele korting kantoor huren haarlem vaststelde, vroeg een bedrag dat aanmerkelijk hoger lag dan het bedrag dat zij bereid waren te betalen voor een veel grotere verbetering van de veiligheid van het product.

De abstractere formulering

Een goede advocaat die DNA-gegevens wil ontkrachten, zal de jury niet voorhouden dat ‘de kans op een persoonsverwisseling 0,1 procent bedraagt’. De formulering dat ‘een persoonsverwisseling bij l op de 1000 halsmisdaden voorkomt’ zal er veel eerder toe leiden dat de drempel van redelijke twijfel wordt overschreden.9 De juryleden die deze kantoor huren maastricht woorden horen, worden uitgenodigd om zich voor te stellen dat de man die onder hun ogen in de rechtszaal aanwezig is, onschuldig wordt veroordeeld op grond van verkeerde DNA-gegevens. De aanklager zal natuurlijk de voorkeur geven aan de abstractere formulering, in de hoop dat de juryleden hun tanden op de decimale breuk zullen stukbijten.
Beslissingen op grond van globale indrukken Onderzoeksgegevens geven steun aan de hypothese dat gerichte aandacht en saillantie (het eruit springen van een bepaald gegeven) ertoe bijdragen dat onwaarschijnlijke gebeurtenissen worden overschat en kantoor huren breda onwaarschijnlijke uitkomsten worden overgewaardeerd. Saillantie wordt versterkt door een gebeurtenis te vermelden, door de levendigheid en door de manier waarop waarschijnlijkheid wordt weergegeven. Er zijn natuurlijk uitzonderingen waarbij gerichte aandacht op een gebeurtenis deze gebeurtenis niet waarschijnlijker maakt: gevallen waarbij een foutieve theorie een gebeurtenis onmogelijk doet lijken zo gauw je eraan denkt, of gevallen waarbij je overtuigd raakt dat iets niet zal gebeuren omdat je je niet kunt voorstellen hoe deze gebeurtenis tot stand zou moeten komen. De geneigdheid tot overschatting en overwaardering van saillante gebeurtenissen is geen absolute regel, maar is sterk aanwezig en stevig wetenschappelijk onderbouwd. In de afgelopen jaren is er veel belangstelling geweest voor onderzoek naar keuzen op grond van ervaring, die aan andere regels voldoen dan de keuzen op grond van beschrijving die in de prospecttheorie geanalyseerd worden. 10 In een kantoor huren amsterdam karakteristiek experiment bedienen de deelnemers twee knoppen. Wanneer een knop wordt ingedrukt, levert hij een beloning in geld of niets, en de uitkomst wordt aselect getrokken als specificatie van een vooruitzicht (bijvoorbeeld ‘een kans van 5 procent om 12 dollar te winnen’ of ‘een kans van 95 procent om l dollar te winnen’). Het proces is volstrekt willekeurig, zodat er geen zekerheid is dat het voorbeeld dat een deelnemer voor ogen krijgt de statistische opzet precies vertegenwoordigt. De verwachte waarden in verband met de twee knoppen kantoor huren haarlem zijn bij benadering gelijk, maar de ene knop is riskanter (variabeler) dan de andere. (De ene knop kan bijvoorbeeld ro dollar opleveren bij 5 procent van de pogingen en de andere l dollar bij 50 procent van de pogingen.)

Mogelijkheid en zekerheid

Mogelijkheid en zekerheid hebben even sterke effecten op het gebied van verliezen. Wanneer iemand die u dierbaar is de operatiezaal wordt binnengereden, is een risico van 5 procent dat een amputatie noodzakelijk zal zijn zeer slecht nieuws, veel meer dan half zo slecht als een risico van rn procent. Vanwege het mogelijkheidseffect zijn we geneigd aan kleine risico’s te veel kantoor huren maastricht gewicht toe te kennen en bereid veel meer dan de verwachte waarde te betalen om deze risico’s volledig uit te bannen. Het psychologische verschil tussen een risico van 9 5 procent op een rampzalige uitkomst en de zekerheid van die uitkomst is nog groter: het resterende straaltje hoop dat alles nog steeds in orde kan komen, weegt buitengewoon zwaar. Te veel gewicht toekennen aan kleine waarschijnlijkheden verhoogt de aantrekkelijkheid van een gok of een verzekeringspolis. De conclusie is duidelijk: in strijd met het verwachtingsprincipe zijn de gewichten die mensen bij een beslissing aan uitkomsten toekennen, niet identiek met de waarschijnlijkheden van deze uitkomsten. Onwaarschijnlijke uitkomsten krijgen te veel gewicht; dit is het mogelijkheidseffect. Bijna kantoor huren breda zekere uitkomsten krijgen te weinig gewicht ten opzichte van feitelijke zekerheid. Het verwachtingsprincipe – dat waarden hun gewicht krijgen op grond van hun waarschijnlijkheid – is slechte psychologie. De situatie wordt echter gecompliceerd door een sterke redenering die inhoudt dat een beslisser die rationeel wil zijn, verplicht is zich aan het verwachtingsprincipe te houden. Dit was het voornaamste punt van de axiomatische versie van de utiliteitstheorie waarmee Von Neumann en Morgenstern in 1944 voor de dag kwamen. Zij bewezen dat elke weging van onzekere uitkomsten die niet strikt proportioneel is, met waarschijnlijkheid leidt tot inconsistenties en kantoor huren amsterdam andere rampen. 1 Hun afleiding van het verwachtingsprincipe uit axioma’s van rationele keuze werd onmiddellijk beschouwd als een monumentale prestatie, die de theorie van verwachte utiliteit tot kern maakte van het model van de rationele actor zoals dit in de economie en andere sociale wetenschappen kantoor huren haarlem werd gehanteerd. Dertig jaar later, toen Amos mij met hun werk bekendmaakte, presenteerde hij het als een voorwerp van ontzag. Maar hij stelde me ook in kennis van een beroemde kritiek op deze theorie.

Het referentiepunt

Het ontbreken van het referentiepunt op de onverschilligheidskaart is een verrassend geval van verblinding door theorie omdat we zo vaak gevallen tegenkomen waarin het referentiepunt duidelijk van belang is. Bij arbeidsonderhandelingen begrijpen beide partijen heel goed dat het bestaande contract het referentiepunt is en dat de onderhandelingen zich kantoor huren maastricht zullen richten op over en weer geëiste concessies met betrekking tot dat referentiepunt. En de onderhandelende partijen tonen ook begrip voor afkeer van verlies: concessies doen is pijnlijk. We hebben veel persoonlijke ervaring met referentiepunten. Als u ooit van baan bent veranderd, of zo’n verandering zelfs maar hebt overwogen, herinnert u zich vast wel dat u de kenmerken van de nieuwe omgeving als plussen en minnen hebt gescoord op basis van uw oude omgeving. Misschien hebt u ook opgemerkt dat de nadelen in de beoordeling zwaarder wogen dan de kantoor huren breda voordelen: dat afkeer van verlies hierbij een rol speelde. Het is moeilijk een verandering te accepteren die geen verbetering is. Het minimumloon dat
27. Het bezitseffect 309
werklozen voor een nieuwe baan zouden accepteren, bedraagt bijvoorbeeld gemiddeld 90 procent van hun vorige loon, en vermindert met minder dan rn procent in de loop van een jaar. 2 Om in te zien hoe sterk het referentiepunt van invloed is op keuzen, geef ik u het geval van Albert en Ben, twee jonge werknemers bij hetzelfde bedrijf met overeenkomstige voorkeuren in hun levensstijl. Op dit moment zijn ze werkzaam in identieke startposities, met weinig inkomen en weinig vrije tijd. Hun huidige omstandigheden worden in figuur r r afgebeeld in punt r. Hun werkgever biedt hun twee verbeterde kantoor huren amsterdam posities aan, de posities A en B, en laat ze beslissen wie een opslag van rn.ooo dollar zal krijgen (positie A) en wie er elke maand een betaalde vrije dag bij zal krijgen (positie B). Omdat de keuze hen allebei onverschillig laat, gooien ze er een munt over op. Albert krijgt de opslag en Ben de extra vrije dag. Na enige tijd zijn Albert en Ben aan hun nieuwe situatie gewend. Nu stelt de werkgever voor dat ze van positie mogen ruilen. De standaardtheorie die in de figuur wordt afgebeeld, gaat ervan uit dat voorkeuren in de loop van de tijd stabiel blijven. De posities A en B zijn voor beide werknemers even aantrekkelijk en daarom zullen ze niet of nauwelijks aangemoedigd hoeven te kantoor huren haarlem worden om van positie te wisselen. In scherpe tegenstelling met de standaardtheorie stelt de prospecttheorie echter dat beide werknemers er zonder aarzeling voor zullen kiezen hun bestaande positie te behouden. Deze voorkeur voor de status-quo berust op afkeer van verlies.